Czym jest MIS-C/PIMS-TS?

MIS-C oraz PIMS-TS (w Polsce najczęściej używa się skrótu PIMS) to nazwy skrótowe oznaczające wieloukładowy zespół zapalny powiązany z COVID-19.

MIS-C/PIMS-TS jest rzadkim powikłaniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 u dzieci. Choroba pojawia się ok. 2-8 tygodni po zakażeniu, niezależnie, czy było ono objawowe, czy bezobjawowe. MIS-C/PIMS-TS to stan, w którym różne tkanki i narządy (np. skóra, przewód pokarmowy, serce, płuca) zostają objęte procesem zapalnym.
Choroba ta przebiega z gorączką oraz innymi objawami, z których najczęstsze to:
  • ból brzucha (czasem bardzo silny), nudności, wymioty, biegunka
  • wysypka, czerwone spojówki, czerwone wargi
  • obrzęki lub rumień rąk i stóp
  • postępujące, znaczne osłabienie, apatia lub drażliwość

 

MIS-C/PIMS-TS wynika z nieprawidłowej aktywacji układu odpornościowego o nie do końca poznanym mechanizmie. Przebieg choroby może być bardzo gwałtowny, część dzieci wymaga leczenia w oddziałach intensywnej terapii, jednak większość wraca do pełni zdrowia.

Jakie jest ryzyko, że moje dziecko zachoruje na MIS-C/PIMS-TS?

Ryzyko MIS-C/PIMS-TS jest bardzo niskie, wynosi ok. 1:3000 zakażonych dzieci wg danych z USA lub 1:4000 wg danych z Danii. Najczęściej choroba dotyka dzieci w wieku wczesnoszkolnym (7-10 lat), w pozostałych grupach wiekowych jest możliwa, ale mniej prawdopodobna. Szczepienie przeciwko COVID-19 znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju MIS-C/PIMS-TS (wg danych dotyczących nastolatków w USA o 91%, a w przypadkach PIMS występującego pomimo szczepienia – łagodzi jego przebieg w porównaniu do nieszczepionych dzieci).

Co robić, jeśli podejrzewam, że dziecko ma MIS-C/PIMS-TS?

Dzieci bardzo często mają gorączkę oraz niektóre z objawów typowych dla MIS-C/PIMS-TS. W szczególności dotyczy to dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli – w tej grupie gorączka i np. zapalenie spojówek z większym prawdopodobieństwem są objawami infekcji niż MIS-C/PIMS-TS.
MIS-C/PIMS-TS na ogół wiąże się z szybko narastającym znacznym osłabieniem, dziecko sprawia wrażenie ciężko chorego, ponadto z reguły wiele różnych objawów pojawia się jednocześnie lub w krótkim czasie – w ciągu kilku dni (np. wysypka z bólem brzucha i obrzękami stóp). W razie wątpliwości, zwłaszcza kiedy choroba gorączkowa przebiega inaczej (ciężej) niż dotychczas, warto skonsultować się z lekarzem w przychodni.

Zawsze należy pilnie zgłosić się do lekarza, jeżeli dziecko:

  • jest bardzo słabe, nie ma siły podejmować swoich codziennych aktywności
  • ma trudności z oddychaniem
  • bardzo dużo śpi albo jest zdezorientowane, nie rozumie, co się wokół dzieje lub “dziwnie” się zachowuje
  • przestało oddawać mocz
  • ma blade/sine usta, palce, skórę

 

Jak leczy się MIS-C/PIMS-TS?

Leczenie MIS-C/PIMS-TS powinno się odbywać w szpitalu. Polega ono przede wszystkim na przerwaniu procesu zapalnego za pomocą leków immunomodulujących. Najczęściej stosuje się dożylny wlew immunoglobulin (tzw. IVIG) oraz glikokortykosteroidy (krócej: sterydy, GKS). Ponadto leczenie obejmuje korygowanie nieprawidłowości, do których doszło wskutek stanu zapalnego. Czasami konieczne jest podawanie leków wspomagających pracę serca lub nerek. Większość dzieci otrzymuje też leki przeciwkrzepliwe, żeby zapobiec powikłaniom zakrzepowo-zatorowym. Czasami stan dzieci jest na tyle poważny, że wymaga leczenia w oddziałach intensywnej terapii dziecięcej (OITD). W Polsce zdarza się to w ok. 8% przypadków – rzadziej niż w krajach zachodnich, tj. Wielka Brytania czy USA. Zdecydowana większośc dzieci, w tym leczone w OITD, dość szybko (w ciągu kilkunastu dni do kilku tygodni) wraca do pełni zdrowia.

Jakie są odległe następstwa choroby?

Nie znamy jeszcze w pełni odległych następstw MIS-C/PIMS-TS. Wydaje się jednak, że większość dzieci wraca po chorobie do pełni zdrowia, chociaż przez kilka tygodni-miesięcy mogą być nieco osłabione.
Wszystkie dzieci, które przechorowały MIS-C/PIMS-TS, wymagają regularnych kontroli kardiologicznych z badaniem ECHO serca i oceną tętnic wieńcowych (są to tętnice dostarczające krew do serca). Do rzadkich powikłań MIS-C/PIMS-TS należą tętniaki tętnic wieńcowych, które mogą być trwałym następstwem.